१. वीरता र बलिदानको पृष्ठभूमि नेपाल केवल प्राकृतिक स्रोत, हिमाल र नदीहरूको संगम मात्र होइन, यो वीरहरूको साहस र पसिनाले सिञ्चित भूमि हो। नेपालको इतिहासमा भएका हरेक परिवर्तन—राणा शासनको अन्त्यदेखि जनआन्दोलन र जनयुद्धसम्म—युवाहरूको भूमिका सर्वोपरी रह्यो। आज हामीले उपभोग गरिरहेको स्वतन्त्रता र अधिकारका पछाडि हजारौँ युवाहरूको अमूल्य बलिदान लुकेको छ। कतिले घर छोडे, कतिले सिन्दूर पुछे त कति कहिल्यै नफर्कने गरी अस्ताए। त्यो त्याग केवल इतिहासको पानामा सीमित शब्द होइन, हजारौँ परिवारको आँसु र एउटा समृद्ध राष्ट्र बनाउने सपना थियो।
२. वर्तमानको विडम्बना र पलायनको पीडा ठूलो राजनीतिक परिवर्तनपछि पनि आजको यथार्थ निकै कारुणिक छ। जुन परिवर्तनका लागि युवाहरूले रगत बगाए, आज त्यही देशमा अवसर नपाएर तिनका भाइबहिनीहरू विदेशी भूमिमा पसिना बगाउन बाध्य छन्। गाउँका खेतबारी बाँझो बस्दै छन्, घरहरू सुनसान छन् र वृद्ध बाबुआमाको सहारा विदेशी रेमिट्यान्स मात्र बनेको छ। आफ्नै देशमा बाँच्न सक्ने आधार नहुँदा “आखिर यति धेरै संघर्ष र बलिदान किन गरिएको थियो?” भन्ने गम्भीर प्रश्न उब्जिएको छ।
३. शिक्षा प्रणालीमा सुधार र सीपको महत्त्व हाम्रो वर्तमान शिक्षा प्रणाली केवल प्रमाणपत्रमुखी छ। व्यवहारिक सीपको अभावमा डिग्री हासिल गरेका युवाहरू पनि बेरोजगार छन्। आजको युगमा प्रमाणपत्र मात्र पर्याप्त छैन, हातमा सीप हुन आवश्यक छ। विद्यालय तहदेखि नै कृषि, प्रविधि, डिजिटल मार्केटिङ, र मेकानिकल जस्ता व्यवहारिक विषयहरू सिकाउनुपर्छ। “डिग्री मात्र होइन, सीप पनि” भन्ने सोचको विकास नभएसम्म युवाहरू आत्मनिर्भर बन्न सक्दैनन्।
४. स्वरोजगार र समृद्धिका क्षेत्रहरू देशमै केही गर्न चाहने युवाहरूका लागि स्वरोजगार नै समृद्धिको अचूक उपाय हो।
- आधुनिक कृषि: प्रविधिको प्रयोग गरी व्यावसायिक कृषि, पशुपालन र जडीबुटी खेतीमा लाग्ने हो भने नेपाललाई आत्मनिर्भर बनाउन सकिन्छ।
- पर्यटन: नेपालको प्राकृतिक सौन्दर्यलाई होटल, होमस्टे र साहसिक पर्यटनसँग जोडेर हजारौँ रोजगारी सिर्जना गर्न सकिन्छ।
- डिजिटल अवसर: इन्टरनेटको माध्यमबाट घरमै बसेर फ्रिल्यान्सिङ, भिडियो सम्पादन र सफ्टवेयर निर्माण जस्ता कार्यमार्फत अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा जोडिन सकिन्छ।
५. राज्यको भूमिका र प्रोत्साहन युवासँग जाँगर भए पनि पुँजी र लगानीको अभाव छ। सरकारले युवाहरूलाई सस्तो ब्याजमा ऋण, व्यवसायिक तालिम र उत्पादित वस्तुको बजार व्यवस्थापनमा सहयोग गर्नुपर्छ। भ्रष्टाचार र नातावादको अन्त्य गरी योग्य युवाले अवसर पाउने वातावरण बनेमा मात्र विदेश पलायन रोक्न सकिन्छ।
६. निष्कर्ष: सोच परिवर्तन र राष्ट्र निर्माण देश परिवर्तन गर्न केवल नेताको आलोचना गरेर पुग्दैन, युवा स्वयंले पनि आफ्नो सोच बदल्नुपर्छ। विदेशमा जस्तोसुकै काम गर्न तयार हुने तर आफ्नै देशमा श्रम गर्न लाज मान्ने प्रवृत्ति त्याग्नुपर्छ। कुनै पनि काम सानो हुँदैन; मेहनत गर्ने मानिस नै महान् हुन्छ। जब युवा शक्तिले आफ्नै माटोमा भविष्य देख्न थाल्छ, तब मात्र समृद्ध नेपालको सपना साकार हुनेछ।
युवा शक्ति नै राष्ट्रको वास्तविक मेरुदण्ड हो। युवा जागे देश जाग्छ।
